Ý nghĩa của mâm ngũ quả 3 miền (Bắc - Trung - Nam) như thế nào?

Ý nghĩa của mâm ngũ quả 3 miền (Bắc – Trung – Nam) như thế nào?


9:45 sáng | 7 Tháng Mười Hai, 2019


Ở Việt Nam, mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền, mỗi loại quả đều mang ý nghĩa riêng. Gốm Sứ bảo Lộc xin được phép chia sẻ về Ý nghĩa của mâm ngũ quả 3 miền như thế nào để các gia đình cần phải hiểu và gửi gắm cầu mong trong năm mới.

Ý nghĩa của mâm ngũ quả 3 miền như thế nào?

Ý nghĩa của từng loại quả trong mâm ngũ quả 3 miền

Mâm ngũ quả là mâm quả có 5 loại khác nhau, mỗi loại quả tượng trưng cho một ước nguyện của gia chủ thông qua tên gọi và màu sắc của loại quả đó. Ngoài ra, từ “ngũ” còn thể hiện ước muốn của người Việt để đạt ngũ phúc lâm môn gồm: Phúc, quý, thọ, khang, ninh.

Tùy từng vùng miền với đặc trưng về khí hậu, sản vật và quan niệm riêng, người ta còn chọn các loại quả khác nhau để bày mâm ngũ quả trên ban thờ.

  • Chuối: Tượng trưng cho con cháu sum vầy, quây quần, đầm ấm, đón may mắn, bao bọc và chở che.
  • Phật thủ: Bàn tay Phật để che chở cho cả gia đình.
  • Bưởi: Mong ước an khang, thịnh vượng.
  • Quả lê hoặc dưa lê: Tượng trưng cho sự thành đạt và thăng tiến trong công việc.
  • Cam và quýt: Tượng trưng cho sự thành đạt.
  • Lê: Vị ngọt thanh, ngụ ý làm việc gì cũng suôn sẻ.
  • Lựu: Có nhiều hạt tượng trưng cho con đàn cháu đống.
  • Đào: Tượng trưng sự thăng tiến.
  • Táo: Tượng trung cho phú quý và giàu sang.
  • Thanh long: Rồng mây hội tụ, thể hiện cho sự phát tài phát lộc.
  • Dưa hấu: Căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào và may mắn.
  • Quả trứng gà: Mang ý nghĩa là lộc trời cho.
  • Sung: Gắn với biểu tượng của sự sung mãn, sức khỏe và tiền bạc.
  • Đu đủ: Tượng trung cho sự thịnh vượng, đủ đầy.
  • Xoài (phát âm giống như từ “xài”): Cầu mong cho việc tiêu xài không hề thiếu thốn.

Mâm ngũ quả của miền Bắc

Mâm ngũ quả của người miền Bắc được bày theo thuyết Ngũ hành trong văn hóa phương Đông là vạn vật dung hòa cùng trời đất. Vì vậy, mâm ngũ quả được phối theo 5 màu khác nhau gồm: Kim màu trắng, Mộc màu xanh, Thủy màu đen, Hỏa màu đỏ, Thổ màu vàng.

Mâm ngũ quả của miền Bắc
Mâm ngũ quả của miền Bắc

Cách bài trí, sắp xếp màu sắc của từng loại quả phải xen kẽ với nhau để trông đẹp mắt, hợp phong thủy của ngày Tết. Tuy không quan trọng việc có nhiều hay ít, nhưng mọi người đều phải sắm đầy lễ, đủ loại, hoa quả phải thuận theo ý nghĩa của từng loại để bày cúng.

Mâm ngũ quả của người miền Bắc thường có 5 loại gồm: Chuối, bưởi, đào, hồng, quýt.

Cách bày mâm truyền thống: Chuối đặt ở dưới cùng để đỡ lấy các loại quả khác. Giữa là quả bưởi hoặc phật thủ vàng, các loại quả được bày xung quanh. Những chỗ còn trống được đặt xen kẽ như quýt vàng, táo xanh, hoặc ớt chín đỏ.

Do hoa quả ngày càng đa dạng nên mâm ngũ quả ngày càng phong phú hơn. Giờ đây người ta cũng không quá câu nệ cứng nhắc ngũ quả nữa mà có thể là bát, cửu, thập quả, có thể thêm nho, táo xanh, ớt đỏ, hồng xiêm,… Dù bày biện nhiều hơn nhưng người ta vẫn gọi là mâm ngũ quả.

Mâm ngũ quả của người miền Trung

Miền Trung có nhiều vùng nghèo khó, đất đai cằn cỗi, khí hậu khắc nghiệt, ít hoa quả nên cũng không quá câu nệ về hình thức. Mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Trung là có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính lên tổ tiên. Vì vậy, mâm ngũ quả mỗi nhà lại khác nhau, quả gì cũng được, miễn tươi ngon là được.

Mâm ngũ quả của người miền Trung
Mâm ngũ quả của người miền Trung

Các loại quả thường thấy ở miền Trung như thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa, sung, cam, quýt,…

Mâm ngũ quả của người miền Nam

Mâm ngũ quả miền Nam được bày theo “Cầu sung vừa đủ xài”, với ý nghĩa mong muốn năm mới đủ đầy và sung túc, tương ứng với 5 loại quả là mãng cầu, sung, dừa, đu đủ và xoài. Ngoài ra, còn có thêm quả dứa với mong muốn con cháu đầy nhà và một cặp dưa hấu xanh vỏ đỏ lòng để cầu mong may mắn.

Mâm ngũ quả của người miền Nam
Mâm ngũ quả của người miền Nam

Người miền Nam kiêng kỵ cúng vài loại quả, vì theo phát âm tên gọi mang lại ý nghĩa không tốt, như:

  • Chuối: còn có nghĩa là chúi nhủi, làm ăn không phất lên được.
  • Lê, táo: có nghĩa là lê lết, đổ bể, dễ dàng thất bại.
  • Cam, quýt: Đơn giản là quýt làm cam chịu.

Mâm ngũ quả ngày Tết là nét đẹp văn hóa của người Việt Nam, dù khác nhau về vùng miền nhưng ý nghĩa của mâm ngũ quả 3 miền như thế nào thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội, tổ tiên và ước mong có một năm mới an khang, thịnh vượng, hạnh phúc và đủ đầy.



Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi ngay
0931.555.959